KARANLIK ODA 22

Yatağımda bir ölü kadar hareketsiz yatıyorum. Ne bir böceğim, ne bir çiçek; bir ismim yok. İsmim olmadığından herhangi bir anlamım olmadığı da söylenebilir, belki diğerleri içinde bir varlığım da yoktur. Ya da küçük bir ihtimalle tanımlanma sorunu yaşıyor olabilirim: belki de sorun bir tutamak sorunudur, doğru ya tutunacak bir şeyi olmadı mı insan yuvarlanır. Tutunacak bir şey varsa düz durur ve sabitlenir, çelişkilerinden ebediyen kurtulur. Estetiğin büyüsüne kapılırsak şayet, çelişkilerden kurtulmaya da gerek yok mesela, bir şekilde her şey göze hoş gelebilir. Tutamak halledebilir mi bu sorunu, sanmam: önemli olan nirengi meselesidir. Bir cetvel her türlü sorunu ortadan kaldırır, bir sıfır noktası ölçülebilir ve değerlendirilebilir bir hayat sağlar adama. Matematikçilere saygım bu yüzden… Her şeyi kesinlikle ifade edebilmelerine hayranım. Benim bir nirengim yok. Hiçbir şeyi ölçemem, her şey bana muğlâk gelir, ağzımdan çıkanları, aklımdan geçenleri savunamam. Kendinden emin insanlardan korkarım.

O yüzden kaçarım. Biri bana karşı sesini yükseltirse şayet ben de sesimi yükseltirim ama içten içe susarım. Yeterince üstüme gelirseniz düşüncelerim içinde yolumu kaybederim, biraz zeki iseniz tüm hayatım boyunca haksız olduğuma inandırabilirsiniz beni. Size bunun aksini ispat edecek bir aracım yoktur. Bu çaresizlik içinde her debelenişimde, fikirlerimi savunur gibi yaparken her dakika daha çok boş konuşurum. Çünkü aslında yaptığım hiçbir şeyin bir nedeni olmadığı gibi savunduğum hiçbir fikrin de bir temeli yoktur. Güçlü bir ses benimkini bastırabilir, her şey benim aklımı çelebilir. Bu yüzden çok uzak bir köşeye kaçıp gitme ve oraya sığınma hayali, yani tüm insanlardan, ilişkilerden, fikirlerden ve mücadelelerden uzak yaşama düşüncesi, düşünülebilecek her şeyden daha güzel ve seçilebileceklerim içinde en doğru tercihmiş gibi gelir bana. Yalan söylemekten hoşlanır, insanlarla baş edemeyince onlara sevimli görünmeye çalışırım ama bunları yapmaktan hoşlanmam yine de: hoşlanmadığım için de hepsinden uzak olmanın iyi bir şey olduğunu hayal ederim. Kendimi bir hapishaneye gönüllü olarak kapatmak ve orada çile çeken bir aziz gibi kendi nirengi noktamı bulacağım günü beklemeyi isterim.

Orada rüyalar âleminde yaşarım: Ben de kendi nirengi noktamı bulunca, varlığım matematiksel bir kesinlik kazanınca gönül rahatlığıyla koşup caddelerde, insanlar arasına karışabilirim artık: karanlık odaları terk eder, böyle kara sevdalı yeni yetmeler gibi kendimi yataklara mahkûm etmekten vazgeçer ve sevgili insanlarımın arasında dolaşırım. Kendimi onlara takdim ederim. Parmakla işaret edilen, birkaç cümlede tanımlanabilen biri olduğumda dünyanın en mutlusu olurum. Kendimi savunabilirim. Gerçek manada, yani bir başkası gibi değil de tam da kendi istediğim gibi bir hayatı yaşayabilirim. Her şeye mantıklı bir açıklama getirebilirim, mantığımın sağlamlığı ile içten içe böbürlenebilirim. Kendi bildiğimin tek doğru olduğunu, diğer insanların başka konularda haklı olabileceklerse de bu konuda yüzde yüz haksız olduklarını düşünebilirim. Kendime inanırım. Mutlu olurum ve aptal gibi görünmekten korkmadan, mutlu olduğumu haykırabilirim. Yapabilirim bunu, bana bir nirengi noktası tedarik ederse hayat, günün birinde kalbi ve vicdanı olan bir insan gibi kendim olabilirim.

O zamana kadar hep bir bekleyiş, hep bir oblomovculuk… Sırtüstü uzanıp yapabileceğinin en iyisini yapmış bir adam rahatlığıyla yatıyorum. Mutluluğum dışında, keyfim dışında hiçbir şey de ilgilendirmez beni, hiçbir şey için üzülmeden yaşıyorum. Tek sorun can sıkıntısı, aylaklık, var oluşa bir anlam katamayış. Bir açıdan bakıldığında onlar da dert değil zaten, estetiğe sığınınca geçiyor hepsi.

LA NAUSEE

Şunu düşündüm : En bayağı olayın bir serüven haline gelmesi için onu anlatmaya koyulmanız gerekir ve yeter. İnsanları aldatan da bu zaten... Kişioğlu hikayecilikten kurtulamaz, kendi hikayeleri ve başkalarının hikayeleri arasında yaşar. Başına gelen her şeyi hikayeler içinden görür..Hayatını, sanki anlatıyormuş gibi yaşamaya çalışır; Ama ya yaşamayı ya da anlatmayı seçmek gerek...

Jean-Paul Sartre; La Nausee

BİZ BURADAYIZ EY OĞUZ ATAY; SEN NERDESİN ACABA?

Oğuz Atay bir dönemin romancısı: Anlattıkları ölümünün yaklaşık yirmi otuz yıl sonrasındaki bir dönemin psikolojik halini yansıtıyor. Romanları ve hikâyeleri, doksanların sonunda filizlenmeye başlayan bir neslin, bizim neslimizin sesi. Yıldız Ecevit’in Oğuz Atay’ın hayatını ve eserlerini incelediği monografisi “Ben Buradayım” bize böylesine yakın bir yazarın hayatını anlatması bakımından önemli; bizim için bir nevi onunla ikinci bir buluşma niteliğinde. Ancak isminin ağırlığına yakışmayan bir ürün var ortada. Kitap çeşitli açılardan zayıf ve yetersiz; bunların ötesinde Oğuz Atay ile okurları arasında kurulan bağı yakışıksız bir biçimde çözüyor.

Kitaptaki sorunların ilk nedenini Yıldız Ecevit’in akademisyen kimliği oluşturuyor bence... Yıldız Ecevit bilimsel içerikli yazılarından tanıdığımız bir profesör: Orhan Pamuk'u Anlamak ve Türk Romanında Postmodernist Açılımlar gibi incelemeleri çok daha teknik ayrıntı içeren kitaplardı. Edebiyat tarihi, edebiyat kuramı, metin çözümlemesi kapsamına dâhil edilebilecek eserlerdi. Ancak Ben Buradayım bir biyografi: hatta yer yer biyografik bir roman. Oğuz Atay, bir roman kahramanı gibi işlenmiş, anlatılmış. Haliyle tipleştirilmiş ve idealize edilmiş. Verdiği güncel bilgiler faydalı ve Oğuz Atay’ı yüzeysel olarak tanımak için önemli olsa da, meselenin özüne inmekten uzak. Daha da fenası zaman zaman gerçeklikten kopulduğu kuşkusu uyandırıyor. Daha açık konuşmak gerekirse Oğuz Atay mükemmel bir insan, mükemmel bir adam gibi yansıtılmaya çalışılmış, Oğuz Atay’ın en çok rahatsız olacağını tahmin ettiğimiz biçimde tutarlı bir çerçeveye, bir kişiliğe oturtulma çabasıyla budanmış veya üst üste yığılan gereksiz bilgiler, böyle bir izlenim uyandırıyor. Mesela ilk eşinden ayrılmış olsa da, maddi sıkıntılar çekiyor olsa da kızı Özge'nin nafakasını sektirmeden yatırdığını söylüyor Yıldız Ecevit altını çizerek. Veya kendisini terk edip İngiltere’ye yerleşen sevgilisi ile aralarında tatsız hiçbir konuşma geçmediğinden, hatta bu hanımın yeni sevgilisiyle medeni bir insan gibi nasıl iletişim kurduğu en az beş altı kez dillendiriliyor. Bence bunlara gerek yok; daha doğrusu böyle bir inceleme kapsamında bizi bunlar ilgilendirmiyor. Oğuz Atay’ın kızı Özge'nin nafakasını kumarda yemesinin gözümüzdeki değeri azaltması düşünülemez. Oğuz Atay’ın küsüp bir daha o hanımla da o kocasıyla da konuşmaması hiç kimseyi şaşırtmaz. Bu yüzden Yıldız Ecevit niye böyle bir çabaya girmiş anlayabilmek mümkün değil. Oğuz Atay incelemesinin Yıldız Ecevit'i epey tesiri altına almış olması ihtimali geliyor insanın aklına: böyle olmuş olacak ki onu kendi yarattığı bir roman kahramanı benimsemiş, kollamış. İnsanlar onu kötü bilmesinler istemiş. Sanıyorum biraz çarpıtmış. Söylenenleri ayıklamış. Belki de bu kadar çok sevilen bir yazar hakkında yakışıksız bir bilgi vermekten popülist bir refleksle kaçınmış. Tabii bunu Oğuz Atay’ın karakterine ilişkin bildiğim bir olaydan yola çıkarak söylemiyorum, yani kötü bir adam olduğunu düşünmüyorum. Ama bu yaratılan melek figürü bir süre sonra insanı yoruyor, bayıyor.

Neden? Çünkü Oğuz Atay her şeyden, her yönüyle önce bir insan. Bir robot, bir makine değil. Hayatını insanca duygularla yaşadığı, kimi zaman yanlışlar da yaptığı hiç değilse Günlükler’den belli oluyor veya romanlarından bunu teşhis edebiliyoruz. Haliyle onu insan-üstü olarak resmetme çabası anlamsız. Kaldı ki Oğuz Atay’ın kendisi de Mustafa İnan'ın hayatını yazarken bu romantizme düşmekten kasıtlı biçimde kaçınmış olduğunu anlatmış, hatta idealize edilmekten korktuğuna Yıldız Ecevit de değinmiş. Ama ne yazık ki kendisi bu hatayı yapmaktan kurtulamamış.

Tabii bunda kitabın belkemiği olan tezin de etkisi var: her şeyden önce yazarın hayatı ile eserleri arasında bir paralellik olduğu iddia ediliyor ve bu kanıtlanmaya çalışılmış. Bu hemen hemen her yazar için geçerli olabilecek bir önermeyken Yıldız Ecevit'in çalışmasında abartılı bir şekilde Oğuz Atay’ın kendisinin bir süre sonra Selim Işık'la, Hikmet Benol'la karıştığını; bu karakterler arasındaki sınırın kaybolduğunu görüyoruz. Hatta Yıldız Ecevit, bunu bir adım daha öteye götürerek Süleyman Kargı gibi kimi karakterlerle de yazarın hayatındaki gerçek kişilerle –örneğin Vüs’at Bener ile özdeşleştiriyor. Anlaşılan Selim Işık, Turgut Özben'in gözünde nasıl bir İsa figürüne bürünmüşse, Oğuz Atay da aynı Tutunamayanlar'da olduğu gibi kendisinin peşine düşen Yıldız Ecevit'in gözünde bir İsa figürüne, mükemmel bir insana dönüşmüş. Ama unutulan şey Selim'in, Hikmet'in bir roman kahramanı; Oğuz Atay’ın bir insan olduğu. Burada bir bilim insanına yakışmayacak bir sığlık, bir yanılma görüyorum. Elde edilen bulgular buna işaret ediyor olsa bile, yani belki de Oğuz Atay sahiden mükemmel bir insandır, bunu bilemeyiz, dil ve kurgu bunu ispat etmek üzerine kurulu olmamalıydı. Oğuz Atay’ın hayatı bir melodrama dönüşmemeli, daha objektif davranılmalıydı. Oğuz Atay Tehlikeli Oyunlar kitabında bile kendisini temsil eden Hikmet Benol’u bu kadar çıkarcı, bu kadar bencil resmetmişken; hatta kitapta sevgi bölümünde suçlunun kim olduğu konusuna bir denge getirmişken yazarın bunu atlaması saçmalık. Yıldız Ecevit adeta Oğuz Atay’ın kitaplarından yola çıkarak bir Oğuz Atay kahramanı, bir tutunamayan yaratmış; üstelik bunu üçüncü sınıf okuyucuların gözünü boyayacak biçimde yapmış.

Yani Ben Buradayım kitabı Canım Selimciler için, Oğuz Atay’ı popüler bir mit olarak benimseyenler için, ağlak okuyucular için yazılmış. Tutunamayanların çıkarcı, küçük hesapların peşinde koşan, kendini beğenmiş ve yetersiz yönünü atlayarak Tutunamayanlar'ı acımayla karışık bir duyguyla sevenlere hitap ediyor bu kitap. Oysa tutunamayan karakterinin, en azından selim'in ve hikmet'in rahatsız edici, küçümseyici, uzaklaştırıcı bir yönü de var: Oğuz Atay da Tehlikeli Oyunlar'da bunu açığa çıkartıyor ve eleştiriyordu. Belki de gelecek eserlerinde bu karakteri çok daha net bir şekilde alaşağı edecekti. Ama ömrü vefa etmedi. Bu yüzden elimizde yalnızca büyük bir yazarın başlangıç niteliğindeki eserleri kaldı; bu yüzden aslında Oğuz Atay’ın toplumcu-bireyci penceresinde giderek silik ve tatsız bir yere sahip olan tutunamayan karakteri, daha güçlü ve kararlı bir başka karaktere dönüşemedi. Yıldız Ecevit de bunu teşhis etmek yerine popüler olan görüşe kendini kaptırmış ve ortaya, bilimselliği ve objektifliği, daha da cüretkâr olursak ahlakiliği tartışılabilir bir eser çıkmış. ben buradayım Oğuz Atay’ı hayatındaki insanlar kadar tanımak için yeterli ama anlamak için asla. Oğuz Atay, yaşadığı dönemdeki gibi hala anlaşılmak ve iletişim kurmak için olduğu yerde birilerini bekliyor ama bir farkla: Artık okuyucusu da onu anlamak için, yakından tanımak için bir yerlerde iz sürüyor.

SİGARA VE YAZARLIK HAYALLERİ

Sigara hiçbir zaman bir bağımlılık olmadı benim için, daima bir keyif aracı olarak kaldı. İlk içişimin üstünden geçen altı yılın sonunda, hala günde birkaç sigaradan fazlasını içmeyen, bazen ağzına haftalarca sigara koymayan biri olarak gururla söylüyorum bunu: sigara bağımlısı değilim. İstediğim zaman bırakabileceğimi biliyorum. Peki neden büsbütün bırakmıyorsun, neden bilerek kendini zehirliyorsun, madem bağımlısı değilsin içme diyenlere inat hayattan bunaldığım, bir iki nefes almaya ihtiyaç duyduğum, istediğim gibi yazamadığımı fark ettiğim ve karamsarlığa kapıldığım zamanlarda, bazen de keyiflendiğim anlarda, kimi zaman içkinin yanında iyi gidiyor diye sigara içiyorum.

Tabii bunun arkasında sigaranın verdiği o bilinen zevkin ötesinde başka lezzetler de var. Kabul. Sigaranın grili mavili dumanı arkasından dünyayı seyretmek, çakmağı ateşlerken hissedilen o kararlılık, gözünü kapatıp dumanı içine çekmek ve diline, damağına yayılan o acılık, sigarayı başparmak ve işaret parmağı ile tutup poz vermek, insanın üstüne çöken kasvet ve bilgelik, bunların hepsi sigara imgesini oluşturuyor. Ağır ağır sigara içerken hayatın hareketini dışarıdan izlemeye çalışan ve –hem mecazi hem de gerçek anlamıyla- sislerin arkasında kalmış gibi görüyorum kendimi. Ben sigarayı biraz da bu duyguları yaşamak için, başkalarının özenti dediği sebeplerle içiyorum. Ama aslında sigara içmek için neden aramaya da gerek yok. Sinirli bir anımızda sigara yakmak sakinleştiriyor bizi mesela, yazı masamızın başında bir şeyler karalarken veya umutsuz bir şekilde ders çalışıp sabahın olmasını beklerken bir sigara yakmak bizim için bir milat oluveriyor. Sigaradan bir nefes alınca kafamızın daha iyi çalıştığını, yatıştığımızı, ilhamın geldiğini düşünüyoruz veya bize öyle geliyor; bilerek aldanıyoruz, aldanıyorum. Otobüsün gelmesini veya bir tanıdığımızın geleceği saati beklerken, konuşurken ne söyleyeceğimizi bilmediğimizde, televizyonda izlediğimiz şey bizi duygulandırdığında, o saniyelik durağanlıkta da sigara yakıveriyoruz. Onu hayatın içinde bir nevi bağlaç gibi kullanıyoruz. Sigara içmek için bir takım başka sebepler bunlar. İyi geliyor bize. Bazen demli bir çayın yanında, ağır bir öğle yemeğinin arkasından, bazen dostlarla laflarken bir sigara hiçbir şeyin veremeyeceği başka bir tat veriyor, keyfi katlıyor.

Ve ben tüm bu keyifleri muhafaza etmek için hayatım boyunca sığındığım o dengeye sığınıyorum. Doğuştan gelen zaaflarımı ortaya sermemek için, belki de cesaret yoksunluğundan kaynaklanan bir tepkiyle yapıyorum bunu. Nasıl lise boyunca okuldan kaçan, iffetsiz kızlarla park köşelerinde öpüşen, annelerin hoşlanmadığı çocuklarla bira içip sabahlara kadar futbol konuşan ve günü geldiğinde yeteri kadar ders çalışıp fena olmayan bir üniversite kazanmış bir adamsam sigarayı da içiyorum ama paket taşıyacak kadar da düşmüyorum üstüne… Bir denge tesis etmek istiyorum hayatıma. Neredeyse üç yıl boyunca hiç derse girmeyip sene sonunda, finallerde çılgınca ders çalışmam ve hiçbir ders bırakmam gibi; akşam arkadaşlarla dışarı çıkıldığında iki üç bira içip sonra yurda dönmem gibi sigara içiyorum ama zaten dayanıksız olan vücudumu sarsacak, beni hasta edecek kadar değil. Keyif alabilecek kadar içiyorum.

Bu ilahi dengede tüm sorun ise bir süre sonra bu keyiflerin tekrarlanmasını istemek; sigaranın lezzetini sürekli aramak, yapacak başka bir şey olmadığında bir tane daha sigara yakmak bir süre sonra işi bir sıradanlığa ama daha kötüsü bir bağımlılığa dönüştürüyor. Bağımlılık demek tüm bu keyiflerin yerini bir tek düzeliğin, sonu gelmez bir tekrarın ve bir mecburiyetin, bir esaretin alması demek. Açıkçası ben de bu akıbete uğrayacağımdan korkuyorum. Gizliden bir korku değil bu, zaten ben hiçbir korkuyu gizli yaşamam. Hayatımda kurmaya çalıştığım dengeye karşı aleni bir tehdit bu, hissediyorum. Yazarlık gönülden bağlandığım yegâne hayal ve bu hayale ulaşmak için çalışırken, sürekli bir masaya ve durağanlığa teslim olurken giderek artan sigara ihtiyacım içten içe ürkütüyor beni. Şimdi sevdiğim bu acı tadın gelecekte bir lanete, bir kâbusa dönüşmesi ihtimali düşündürüyor. Üst üste yaşayacağım felaketlerin bir başkası gibi duruyor. Ezkaza hayalime ulaşır ve iyi bir yazar olabilirsem her şey bu kadar fena olmaz: saadetin tüm garabetleri yok eden o ihtişamını unutmamak lazım. İnsanlık Komedyası’nın mimarı Honore de Balzac nasıl günde içtiği dokuz fincan kahve ile anılıyorsa, Orhan Pamuk Cevdet Bey Ve Oğulları’nı yazarken annesinden sigara yüzünden işittiği azarları nasıl keyifle anlatıyorsa benim gelecekteki sigara bağımlılığım da hoş bir ayrıntı olacak, erken ölümüm bile bir şekilde destanlaşacaktır. Tüm bu korkuların yersizliğini, yücelttiğim o dengenin en azından bu konudaki anlamsızlığını ancak böyle bir talih yardımıyla kavrarım diye de ümit ediyorum.

Sigara müptelası değilim ben. Sadece sigaraya gereğinden fazla anlam yükler gibiyim ve her sigara içişimde bu anlamı seziyorum. Bir yandan büyük romanlar yazmış, yaşadığı döneme ait pek çok malzemeyi, yani dönemin insanlarını, alışkanlıklarını, eşyalarını ve mekânlarını kimi zaman 19. yy gerçekçilerine özenen bir üslupla birleştiren bir yazar olduğumu ve doksan üç yaşıma kadar sigara içtiğimi iyimserlikle hayal ettiğim gibi; kimi zaman da yeterince çalışamadığım veya sadece yeteneksiz olduğum için başarısız olduğumu, ilgisizlikten en ufak bir eleştiriye muhtaç kaldığımı ve mutsuz, kederli bir yazar olarak genç yaşta akciğer kanserinden öldüğümü de düşünüyorum.

L'EDUCATION SENTIMENTALE

Bak! Birkaç burjuvayı temizliyorlar, dedi Fréderic rahat bir tavırla. Bazı durumlar vardır, hiç de zalim olmayan bir kişioğlu öbür insanlardan öylesine ayrılmış kopmuştur ki insan soyunun yok edilişini tek kılı bile oynatmadan seyredebilir.

Gustave Flaubert, L'Education Semtimentale; sayfa 322

ANKARA ANKARA, GÜZEL ANKARA

Kendi üstüne kapanmış bir şehir Ankara, gökyüzü yeryüzünden daha az gri değildir. Karanlık bulutlar gezer üzerinde, kapkara asfaltlar, sola dönülmezler, karanlık binalar, pasajlarda rengârenk formalar olsa da kaldırımları yine de kül rengidir. Sokaklarında üniformalı ve takım elbiseli amcalar, döpiyesli teyzeler. Herkes başka başka orduların askeridir: eğitim neferleri, para ordusunun gözü kara şövalyeleri, yüce milletin soylu temsilcileri, hizmet aşkıyla çarpan bürokratik kalpler, dershanelerde çarpışarak kaybedilen bir nesil, bu vatanın evlatları, kalabalık sokaklarda köşe başlarında bekleyenler vardır. Sazlar çalınır Cebeci'nin lokallerinde. Kâr marjı var kadınların gülüşlerinde, kadehlerinde.

UZAKLARDA BİR GENÇ ADAM

Saatlerce masanın başında oturmaktan bu yaşta kamburu çıkmış, iki büklüm olmuş genç adam yorgunluktan kızarmış, asıl rengini çoktan kaybedip griye çalmaya başlamış gözleriyle umutsuz, pencereden dışarıyı seyretmektedir. Aylardan nisan ya da mayıstır; sokakta korna çalarak gezen bisikletli bir çocuk, bir köşede ip atlayan kızlar ve öteki köşede onları seyreden erkek kalabalığı vardır. Esmer bacaklarını kaşır, acımasız şakalar yapar ve küfürler ederler. Bazen aralık olur, ocak veya şubat olur; şansımız yaver giderse kar yağar, birkaç günlüğüne şehir o mekanik işleyişinden kurtulur. Yeni evli çiftler renkli paltoları ve şemsiyeleriyle sokakta yürüyüş yapar, çocuklar kardan adam yapar veya kartopu oynar, yaşlılar soğuktan jilet gibi olmuş, buz tutmuş kaldırımlarda kayıp düşmemek için yavaş adımlarla bakkala, kahveye giderler. Otobüs sesleri, klaksonlar duyulmaz. Aylardan eylül, ekim olur; komşular büyük arabalarla uzaklardan, tatilden veya memleketten dönerler. Şehre yeni atanan memurlar kiralık bir apartman dairesi bulmak için sokaklara sökün ederler; üniversite öğrencileri üniversiteyi küçük bir taşra kentinde okumanın ezikliğine melhem olacak eğlence hayalleriyle kombili, az çok bakımlı ama kirası uygun, sahibinden evler ararlar. Pencerede onların sürekli yukarılara bakan gözleri, gün sonunda tutulacak, ağrıyacak boyunları vardır. Ellerinde su şişeleriyle üst daireyi sormak için kapıyı en münasebetsiz zamanlarda çalarlar. Ayaklarında terlikleri ile genç adam onları boş çevirmemek; boyalı saçlara, top sakallara, son yılların modası badem bıyıklara kapıcının dairesini tarif etmek veya ev sahibinin cep telefonu numarasını vermek için masasının başında oturmaktadır.

Etrafında kağıtlardan oluşan bir yığın vardır; bu kağıtlar çeşitli biçimlere bürünmüştür, kitap veya defter olmuştur, müsveddelik teksir kağıdı olmuştur. Genç adam için tasnif anlamsızdır, çünkü kitaplar da dahil hemen her kağıt parçası karalanmış veya üstüne evvelce bir şeyler karalanmış her kağıt parçası tekrar ve tekrar okunmuştur. Bir tek uzak köşede ders notları üvey evlat gibi boynu bükük durmaktadır. Tepedeki ampule destek olsun diye masaya bir tane de masa lambası koyulmuştur, yorulan gözlere ışık sürekli yetersiz gelir. Oda soğuk olursa, yani kış aylarıysa dizlere battaniye alınır, kalın kazaklar giyilir; insanın boynu kolları kaşınır. Sıcaktan mayıştıkça kısa aralıklarla kestirilir. Uyumadan önce ve uyuduktan sonra bir şeyler düşünürken dışarıdan gelen sesler dinlenir; çöp kamyonu yanaşmaktadır, kediler tuhaf sesler çıkartmaktadır, öğrenci servisleri gelir gider. Yazın açık pencerelerden, kışın ince duvarlardan karı koca kavgalar ve abartılı sevişme sesleri duyulur. Bazen apartmanın içinde bir yerlerde televizyon açık kalmıştır. Güney Amerika’da yeni bir darbe olur. Sivri biber enflasyon şampiyonu unvanını ele geçirir. Ordu yıpranmıştır. Kansere yeni bir çare bulunmuştur ya da Paris’te düzenlenen moda haftasında ünlü markaların sonbahar-kış kreasyonu tanıtılır. Üç büyüklerden biri Avrupa’da önemli bir galibiyet kazanır, uzak ülkelerde tarih yazar. Karşı daireye yeni taşınan üniversiteliler parti yaparlar, apartman boşluğunda güzel kızların sesleri yankılanır. Genç adamın kafası hep meşguldür, ama hiçbir iş de yapmaz. Bunların hepsini bir toplayabilsem, şöyle yazsam böyle çizsem ve sonunda ortaya büyük bir roman, güzel bir hikâye veya nefis bir şiir çıksa düşüncesindedir.